publicatie: 16 januari 2026
Bodyfulness of ‘Lichaamsvolheid’, vrij vertaald.
Een term die je niet vaak hoort, en misschien juist daarom uitnodigt tot vertraging en verdieping. Mindfulness is inmiddels een ingeburgerd begrip in het Westen. Het woord is een vertaling van het Pali-woord sati en werd onder andere door de Vietnamese zenmonnik Thich Nhat Hanh breed toegankelijk gemaakt voor een westers publiek. Hij speelde een cruciale rol in het overbrengen van boeddhistische inzichten naar een cultuur waarin denken, analyseren en presteren centraal staan.
Hoewel mindfulness in essentie sterk lichamelijk verankerd is – denk aan aandacht voor ademhaling en lichaamssensaties – zie ik in de westerse toepassing vaak een verschuiving richting het mentale. Mindfulness wordt dan vooral een cognitieve techniek: observeren, begrijpen, reflecteren. Waardevol, zeker. Maar mogelijk ook eenzijdig. Juist daarom resoneert voor mij de term bodyfulness. Niet als tegenstelling van mindfulness, maar als noodzakelijke aanvulling en verdieping. Veel vormen van meditatie en bewustzijnswerk richten zich immers expliciet op het lichaam. Op voelen, waar het denken mag verzachten. Op belichaming, waar ervaring niet wordt uitgelegd maar geleefd. Op het herstellen van balans tussen tegenpolen: yin en yang, vrouwelijk en mannelijk, gevoel en ratio.
Thich Nhat Hanh blijft voor mij een groot voorbeeld. Niet alleen vanwege zijn leer, maar ook vanwege zijn moed. Vanuit een diepgevoelde innerlijke impuls zette hij zich in voor vrede tijdens de Vietnamoorlog, wat leidde tot zijn verbanning uit zijn vaderland. Hij vertrouwde zijn innerlijke kompas, leefde zijn boodschap, en raakte daarmee wereldwijd miljoenen mensen.
Veel van die mensen voelen – vaak aan den lijve – dat een hyperfocus op denken kan leiden tot disbalans. Psychisch, emotioneel en fysiek.
Van jongs af aan wordt die disbalans in de westerse wereld gevoed. Denken, doen, presteren en sturen krijgen structureel meer aandacht dan voelen, ontvangen en zijn. Het zogenoemde mannelijke principe wordt benadrukt, terwijl het vrouwelijke – het lichaamsgerichte, intuïtieve, verbindende – onderbelicht blijft.
Maar wat betekent dat eigenlijk, mannelijk of vrouwelijk? Wat is hun essentie? En hoe leven we die in balans?
Zelf heb ik daar in mijn jeugd weinig over geleerd, thuis noch op school. Pas later, toen ik me op het pad van bewustzijnsontwikkeling begaf, begon ik dit werkelijk te doorgronden. Deze inzichten bleken niet alleen verrijkend, maar essentieel voor mijn persoonlijke en spirituele volwassenwording.
Bodyfulness is voor mij een manier om deze balans te herstellen. Het lichaam kan worden gezien als het medium waardoor bewustzijn zich manifesteert. Vanuit een spiritueel perspectief kun je zeggen: we zijn een bewustzijn dat een menselijke ervaring heeft. En zelfs als die gedachte ver weg voelt, kan het her-inneren ervan diep ondersteund worden door bewust bewegen.
Door soms de regie niet aan het denken te laten, maar aan het lichaam.
Emotioneel lichaamswerk speelt daarin een belangrijke rol. Denk aan ademwerk (zoals verbonden ademen), psoas-release, fasciawerk of dans. Vooral wanneer beweging wordt benaderd met intentie en aandacht, kan het een ingang worden naar lagen van ervaring die met denken alleen niet bereikbaar zijn.
Ook eenvoudige vormen van beweging kunnen bodyful zijn. Wandelen of hardlopen bijvoorbeeld, met de aandacht bewust gericht op lichaamssensaties, ritme en adem. Niet om ergens te komen, maar om aanwezig te zijn.
Het lichaam is daarbij te beschouwen als een levende database. Een opslagplaats van ervaringen, emoties en herinneringen – inclusief oer-herinneringen. Wat zou er gebeuren als we opnieuw leren luisteren naar die lichamelijke intelligentie? Als we leren onderscheiden wat voortkomt uit conditionering en wat uit diepere, belichaamde wijsheid?
Niet om het brein te degraderen, maar om het op de juiste manier te benutten. Zodat het niet voortdurend overbelast raakt. Want levenskwaliteit gedijt bij balans en harmonie. Met een structurele overfocus op denken is de kans groot dat we vroeg of laat vastlopen. Ik durf zelfs te stellen dat veel van de klachten en aandoeningen die we in het Westen zien, voortkomen uit deze langdurige disbalans.
Bodyfulness vormt de basis van alles wat ik doe: in mijn werk, mijn workshops en mijn trainingen. Ons lichaam is niet alleen een tempel. Het is bovenal oneindig wijs, een kompas.
De retraite waar alles samen komt: welzijnspraktijkedelman.nl/.../retraite-week.../
Alle overige werkvormen en workshops die we aanbieden zijn te vinden op m'n website: welzijnspraktijkedelman.nl/
En last but not least: mijn Loopschool Westland voor mind- en bodyful hardlopen en wandelen.
